Apimondia a globalne wyzwania pszczelarstwa: zmiany klimatyczne, pestycydy, choroby i działania międzynarodowe
Apimondia, czyli Międzynarodowa Organizacja Pszczelarska, od 1895 roku łączy naukowców, pszczelarzy i instytucje z całego świata, promując rozwój zrównoważonego pszczelarstwa oraz ochronę pszczół miodnych jako kluczowych zapylaczy w globalnym ekosystemie. Jej sztandarowym wydarzeniem jest Światowy Kongres Pszczelarski Apimondia, odbywający się co dwa lata, który staje się międzynarodową platformą dla debat, prezentacji badań i wymiany doświadczeń w zakresie nowoczesnego pszczelarstwa. Współczesne edycje kongresu coraz częściej koncentrują się na globalnych zagrożeniach ekologicznych i rolniczych, z jakimi boryka się sektor pszczelarski.
Zmiany klimatyczne a kondycja rodzin pszczelich
Podczas ostatniego kongresu w Istanbule (2022) dyskusje o wpływie zmian klimatycznych nie były już tylko teorią – były opowieściami z życia. Australijscy pszczelarze opowiadali, jak pożary buszu doszczętnie zniszczyły ich pasieki. Koledzy z północnych Włoch dzielili się trudnością w przewidywaniu terminów kwitnienia akacji i kasztanowca. W Polsce również obserwujemy coraz wcześniejsze wiosny, które wybudzają pszczoły zanim pojawi się naturalny pożytek. W efekcie zużywają one zapasy i osłabione nie są w stanie doczekać rozwoju roślin.
Dla wielu pszczelarzy zmiana klimatu to osobiste dramaty – utracone matki pszczele, opustoszałe ule, zawiedzione nadzieje. Dlatego tak ważne są międzynarodowe projekty badawcze, jak choćby BeeLife w Unii Europejskiej, które próbują łączyć dane meteorologiczne z dynamiką rozwoju rodzin pszczelich, by lepiej przewidywać ryzyko klimatyczne i chronić populacje zapylaczy.
Pestycydy i ich ograniczanie w produkcji rolnej
Temat pestycydów poruszył mnie osobiście, gdy w 2018 roku po zabiegach chemicznych na okolicznych rzepakach straciłam połowę rodzin pszczelich. W Istanbule rolnicy z Austrii udowodnili, że da się prowadzić ekologiczne uprawy bez neonikotynoidów, stosując biologiczne środki ochrony roślin i wspierając różnorodność biologiczną. Delegaci z Francji i Niemiec mówili o sukcesach swoich kampanii społecznych – dzięki nim ograniczono stosowanie pestycydów w pobliżu pasiek.
Na Apimondii poznaje się nie tylko rozwiązania, ale i ludzi – jak doktor Marla Spivak z USA (Bee Lab, University of Minnesota), która prowadzi programy edukacyjne o wpływie środków ochrony roślin na zdrowie pszczół. Apimondia promuje rozwiązania legislacyjne, takie jak zakaz stosowania neonikotynoidów w Unii Europejskiej (rozporządzenie Komisji Europejskiej z 2018 roku, wskazując na konieczność rewizji polityki rolnej w skali globalnej.
Choroby pszczół i pasożyty w skali światowej
O Varroa destructor pierwszy raz usłyszałam jako początkująca pszczelarka – dziś to codzienność. To właśnie podczas Apimondii podkreśla się, jak wielkie znaczenie ma dzielenie się wiedzą. W 2022 roku zaprezentowano tam innowacyjny program monitorowania porażenia warrozą w Kenii, gdzie stosuje się naturalne olejki eteryczne. Z kolei Brazylijczycy zaprezentowali system obserwacji rodzin pszczelich oparty o sztuczną inteligencję i analizę danych z czujników ulowych.
Niezwykłym doświadczeniem była prezentacja japońskiego badacza, który pokazywał wyniki badań nad selekcją pszczół odpornych na wirusy (projekt Honeybee Genome Diversity Project). To, co robi na mnie wrażenie, to zrozumienie, że mimo różnic językowych i kulturowych – łączy nas troska o zdrowie rodzin pszczelich i przyszłość ekosystemów zapylanych przez owady.
Działania globalne i polityka ochrony zapylaczy
Apimondia nie kończy się na salach wykładowych. To także konkretne działania lobbingowe na poziomie ONZ i FAO. Jak choćby petycja wspierająca utworzenie Światowego Dnia Zapylaczy (ustanowionego przez ONZ na 20 maja). Organizacja współpracuje z międzynarodowymi podmiotami takimi jak Pollinator Partnership oraz The World Bee Project, rozwijając programy edukacyjne i społeczne na rzecz ochrony owadów zapylających.
W Polsce działania Apimondii są wspierane m.in. przez Polski Związek Pszczelarski oraz lokalne organizacje pszczelarskie – coraz częściej angażujące się w projekty wymiany wiedzy z partnerami z Czech, Słowacji i Litwy. Inicjatywy te wspierają promocję dobrych praktyk w pszczelarstwie i integrację środowiska pszczelarskiego w Europie Środkowo-Wschodniej.
Udział w Apimondii zmienia podejście do pszczelarstwa – przestaje się być jedynie „producentem miodu”, a zaczyna się czuć częścią globalnej wspólnoty walczącej o przetrwanie tych niezwykłych stworzeń. Gdy patrzę na moje pszczoły, wiem, że ich los zależy nie tylko ode mnie – ale od wspólnych decyzji, jakie podejmujemy jako społeczeństwo.
Gdzie i kiedy? – Mapa dotychczasowych kongresów Apimondii: lista państw-gospodarzy i zapowiedź kolejnych edycji
Historia Światowego Kongresu Pszczelarskiego Apimondia to nie tylko kalendarium wydarzeń – to żywa mapa globalnego zaangażowania środowisk pszczelarskich i promocji zrównoważonego pszczelarstwa. Każda edycja kongresu odbywa się w innym kraju, odzwierciedlając rosnące znaczenie ochrony zapylaczy, regionalne wyzwania ekologiczne oraz tradycje i innowacje w gospodarce pasiecznej.
Historia lokalizacji Światowego Kongresu Pszczelarskiego Apimondia
Od pierwszego spotkania w Brukseli w 1897 roku, Apimondia odwiedziła dziesiątki miast na całym świecie. Kongresy organizowane były m.in. w:
- Paryżu (1925, 1965), Francja
- Moskwie (1971, 1989), Rosja
- Bukareszcie (1963, 1995), Rumunia
- Vancouver (1999), Kanada
- Melbourne (2007), Australia
- Kijowie (2013), Ukraina
- Daejeon (2015), Korea Południowa
- Stambule (2022), Turcja
Za każdym razem te lokalizacje stawały się nie tylko gospodarzami, ale także ambasadorami pszczelarstwa w swoich regionach. Każdy kongres pozostawia ślad – nie tylko w statystykach uczestników, ale przede wszystkim w relacjach międzyludzkich, inspiracjach i współpracy.
Aktualna lista historycznych lokalizacji kongresów dostępna jest na stronie Apimondii: apimondia
Apimondia 2023 w Santiago de Chile – pszczelarstwo w Ameryce Południowej
W 2023 roku gospodarzem Światowego Kongresu Apimondii była Santiago de Chile. Po raz pierwszy wydarzenie odbyło się w Chile, co podkreśliło rosnącą rolę Ameryki Południowej w międzynarodowym ruchu na rzecz zapylaczy. Tematyka kongresu skupiła się na wyzwaniach pszczelarstwa w warunkach wysokogórskich i suchych, roli rodzimych gatunków pszczół oraz edukacji ekologicznej w regionach wiejskich.
Organizatorzy oraz lokalni pszczelarze pokazali, że innowacje i tradycja mogą iść w parze – od glinianych uli po nowoczesne metody monitoringu rodzin pszczelich. Więcej o tym wydarzeniu można znaleźć na oficjalnej stronie: apimondia2023
Nadchodzący kongres Apimondii 2025 w Kopenhadze – pszczelarstwo a zielona transformacja
Następna edycja Apimondii odbędzie się w Kopenhadze w 2025 roku. Wybór Danii jako gospodarza nie jest przypadkowy – to kraj znany z innowacyjnych rozwiązań w ochronie środowiska, nowoczesnej gospodarki pasiecznej i wsparcia dla pszczelarstwa miejskiego.
Program wydarzenia zapowiada się wyjątkowo – sesje tematyczne obejmą m.in. ochronę dzikich zapylaczy, rolnictwo ekologiczne, pszczelarstwo edukacyjne i cyfrowe narzędzia wspierające zdrowie rodzin pszczelich. Partnerem lokalnym jest Danmarks Biavlerforening, główna organizacja pszczelarska w Danii.
Szczegóły organizacyjne i zapowiedzi programowe publikowane są na stronie wydarzenia: apimondia2025
Apimondia 1987 w Warszawie – pszczelarskie serce świata
W 1987 roku Warszawa stała się światową stolicą pszczelarstwa, goszcząc 31. Międzynarodowy Kongres Pszczelarski Apimondia. Wydarzenie to było ogromnym wyróżnieniem nie tylko dla stolicy Polski, ale dla całego polskiego środowiska pszczelarskiego. Kongres zorganizowany pod auspicjami Międzynarodowej Federacji Stowarzyszeń Pszczelarskich (Apimondia) zgromadził tysiące uczestników – naukowców, pszczelarzy, lekarzy, producentów sprzętu pszczelarskiego i miłośników apiterapii z ponad 70 krajów.
Wydarzenie miało miejsce w Pałacu Kultury i Nauki oraz w kilku ośrodkach naukowych i wystawienniczych na terenie Warszawy. Program obejmował wykłady plenarne, prezentacje najnowszych wyników badań z zakresu biologii pszczół, ekologii zapylaczy, apiterapii i gospodarki pasiecznej. Szczególną uwagę poświęcono problemom zdrowotnym rodzin pszczelich, diagnostyce chorób, a także jakości produktów pszczelich w kontekście ich eksportu i standaryzacji.
Ważną częścią kongresu były również targi sprzętu pszczelarskiego oraz wystawy miodów z całego świata. Dla wielu polskich producentów była to pierwsza okazja do bezpośredniego spotkania z przedstawicielami rynków zachodnich, co otworzyło nowe możliwości współpracy i rozwoju eksportu.
Dzięki Apimondii 1987 Warszawa na kilka dni stała się przestrzenią intensywnej wymiany wiedzy i doświadczeń, a także platformą promocji polskiej szkoły pszczelarskiej, w tym takich instytucji jak Instytut Pszczelarstwa w Puławach. Kongres pozostawił trwały ślad w historii krajowego pszczelarstwa, wzmacniając jego prestiż na arenie międzynarodowej.
Dziś, po latach, wydarzenie to wspominane jest jako jedno z najważniejszych w historii polskiego pszczelarstwa i punkt zwrotny dla wielu profesjonalistów, którzy dzięki uczestnictwu w Apimondii rozwinęli swoją wiedzę, kontakty i pasję.
Miejmy nadzieję na kolejną edycję , gdyż Polska może pochwalić się rozwiniętą siecią pasiek edukacyjnych, inicjatywami wspierającymi miejskie pszczelarstwo (np. Pszczoły w mieście – Warszawa) oraz innowacyjnymi projektami na styku apiterapii i bioróżnorodności. Wszystko to czyni z naszego kraju poważnego kandydata do roli przyszłego gospodarza kongresu.
Obecność Polski na mapie Apimondii to konsekwencja zaangażowania tysięcy pszczelarzy i pszczelarek w całym kraju, których wiedza, doświadczenie i pasja są coraz bardziej zauważane na arenie międzynarodowej.
Jak wziąć udział? – Praktyczne informacje dla uczestników: rejestracja, stoiska, zgłaszanie wykładów i wyjazdy grupowe
Udział w Światowym Kongresie Pszczelarskim Apimondia to wyjątkowa okazja, by zdobyć aktualną wiedzę o pszczelarstwie, poznać międzynarodowe trendy w ochronie zapylaczy i doświadczyć globalnej wspólnoty ludzi zaangażowanych w rozwój zrównoważonej gospodarki pasiecznej. Apimondia to wydarzenie międzynarodowe, które przyciąga zarówno praktyków pszczelarstwa, jak i naukowców, wystawców, edukatorów i miłośników miodu.
Rejestracja na kongres pszczelarski Apimondia
Rejestracja odbywa się online, za pośrednictwem strony internetowej danego kongresu. Formularze rejestracyjne dostępne są w wielu językach i obejmują różne kategorie uczestników: pszczelarze indywidualni, przedstawiciele organizacji pszczelarskich, naukowcy, studenci, wystawcy. Możliwa jest również rejestracja grupowa, popularna wśród zorganizowanych wyjazdów z Polski.
Oficjalna strona kongresu w Danii (Apimondia 2025): apimondia2025
Dodatkowe informacje dostępne są również na:
- Facebook Apimondii
- Stronie Polskiego Związku Pszczelarskiego
Warto pamiętać o wcześniejszej rezerwacji noclegów, ubezpieczeniu podróżnym oraz zaplanowaniu czasu na sesje edukacyjne i wystawę międzynarodową.
Wystawa sprzętu i produktów pszczelich na Apimondii
Jednym z głównych punktów programu jest międzynarodowa wystawa produktów pszczelich, sprzętu pasiecznego, technologii i rozwiązań dla pszczelarstwa. Wystawcami są firmy pszczelarskie, producenci miodu, kosmetyków na bazie wosku i propolisu, laboratoria badawcze, a także organizacje pozarządowe.
Zgłoszenia stoisk wystawienniczych przyjmowane są przez organizatorów kilka miesięcy przed kongresem. To niepowtarzalna okazja do zaprezentowania swojej pasieki, produktów naturalnych, inicjatyw edukacyjnych lub rozwiązań technologicznych.
Przykładowy katalog wystawców Apimondii 2023: apimondia2023
Zgłaszanie wystąpień naukowych i prezentacji edukacyjnych
W ramach kongresu odbywa się część naukowa, na którą można zgłaszać referaty, postery i prezentacje projektów pszczelarskich. Udział mogą wziąć zarówno naukowcy, jak i praktycy – liczy się temat, jakość opracowania i znaczenie dla środowiska pszczelarskiego.
Abstrakty należy przygotować w języku angielskim i przesłać przez oficjalny system zgłoszeń. Warto zapoznać się z działalnością komisji tematycznych Apimondii, które dzielą zgłoszenia na takie dziedziny jak zdrowie pszczół, apiterapia, pszczelarstwo miejskie czy edukacja:
Komisje Apimondii – lista sekcji tematycznych
Dobrze przygotowana prezentacja może przyciągnąć uwagę międzynarodowych ekspertów i otworzyć nowe perspektywy współpracy.
Wyjazdy grupowe z Polski na kongres Apimondia
Dla wielu osób wyjazd na międzynarodowy kongres może wydawać się logistycznym wyzwaniem. Dlatego wiele organizacji pszczelarskich w Polsce organizuje zorganizowane wycieczki z tłumaczeniem, transportem i opieką przewodnika. Często towarzyszy im program dodatkowy obejmujący wizyty w lokalnych pasiekach, targi regionalne, muzea pszczelarstwa i miejsca przyrodniczo cenne.
Oferty tego typu pojawiają się na stronie czasopisma „Pasieka”: pasieka24
Udział w kongresie może być również objęty wsparciem finansowym z funduszy unijnych. Warto sprawdzić programy pomocy w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Międzynarodowe doświadczenie pszczelarskie
Uczestnictwo w Apimondii to możliwość spotkania pszczelarzy z całego świata, wymiany doświadczeń, nawiązania kontaktów, a także promocji polskich produktów pszczelich na arenie międzynarodowej. To także przestrzeń, gdzie rodzą się nowe inicjatywy, pomysły na innowacyjne działania i trwałe relacje zawodowe i przyjacielskie.
Kongresy poruszały takie tematy jak:
- pszczelarstwo miejskie i edukacja dzieci
- cyfrowe systemy monitoringu uli
- zdrowie rodzin pszczelich i odporność na choroby
- miód jako produkt regionalny i terapeutyczny
Więcej informacji i relacje z poprzednich edycji dostępne są na stronie głównej Apimondii
Apimondia oczami pszczelarzy – relacje i inspiracje: wrażenia z wydarzenia, cytaty i refleksje
Każdy, kto choć raz był na Światowym Kongresie Pszczelarskim Apimondia, wie, że to wydarzenie nie przypomina żadnego innego kongresu branżowego. To nie tylko wykłady, prezentacje i stoiska pszczelarskie – to emocje, spotkania i odkrycia, które zostają w sercu na długo po powrocie. Dla wielu pszczelarzy to moment, gdy czują się częścią większej wspólnoty – międzynarodowej rodziny, którą łączą nie tylko ule i miód, ale też marzenia, nadzieje i wspólne wyzwania.
Spotkanie, które zmienia perspektywę uczestnika
„Kiedy usiadłam obok pszczelarza z Nigerii i zaczęliśmy rozmawiać o karmieniu zimowym, poczułam, jak bardzo różni nas klimat, ale jak bardzo podobne są nasze troski” – wspomina Anna, pszczelarka z Dolnego Śląska. „Wymieniliśmy się nie tylko numerami, ale i pyłkiem pszczelim, który z jego pasieki miał zapach migdałów. Do dziś go przechowuję.”
Wielu uczestników wraca z Apimondii z zupełnie innym spojrzeniem na codzienne obowiązki przy ulu. „Zrozumiałem, że nasza praca to nie tylko pasieka i miód. To odpowiedzialność – wobec środowiska, wobec ludzi i wobec przyszłości” – opowiada Marek z Lubelszczyzny.
Inspiracje pszczelarskie z każdego kontynentu
Na Apimondii w Stambule pszczelarze z Argentyny na swoim stoisku pokazywali swoje mobilne laboratorium – samochód terenowy przerobiony na analizator miodu. Obok znajdowało się stoisko Tajlandii, gdzie prezentowano kremy do rąk z woskiem dzikich pszczół. W alejce poświęconej pszczelarstwu afrykańskiemu można było spotkać kobiety z Tanzanii, które prowadzą spółdzielnię pasieczną i uczą inne kobiety niezależności ekonomicznej poprzez hodowlę pszczół. Ich inicjatywa wspierana jest przez UNDP oraz organizacje lokalne.
Wspomnienia z wystawy przypominają, jak ogromne są możliwości współczesnego pszczelarstwa – i jak różnorodne są kultury, które na własny sposób dbają o zapylacze.
Głos nauki i głos pasji
„Na Apimondii nie chodzi tylko o technologię. Chodzi o sens” – mówi Jacek z Rzeszowa, prowadzący warsztaty pszczelarskie dla dzieci. „Po wykładzie o znaczeniu mikrobiomu pszczelego uświadomiłem sobie, że nawet najmniejszy szczegół – jak jakość wody pitnej w ulu – może mieć wpływ na przetrwanie rodziny. A kiedy o tym opowiadam dzieciom, widzę błysk w ich oczach.”
Wiele materiałów z kongresu dostępnych jest po wydarzeniu – zarówno w archiwach Apimondii, jak i w relacjach partnerów medialnych, takich jak Bee Culture Magazine i American Bee Journal. W Polsce relacje publikowane są w miesięcznikach „Pszczelarz Polski”, „Pasieka” , a także na kanale YouTube Pasieki Macieja.
Emocje towarzyszące kongresowi Apimondia
„Najbardziej wzruszający moment? Ceremonia otwarcia. Hymn Apimondii, flagi z całego świata, dzieci wręczające kwiaty pszczelarzom” – wspomina Beata z Krosna. „Płakałam. I wiem, że nie byłam jedyna. Patrząc na tłum ludzi z Afryki, Azji, Europy – wiedziałam, że nie jestem sama w tej walce o przyszłość pszczół.”
To właśnie tam, w kuluarach kongresu, rodzą się projekty międzynarodowe – jak ten realizowany obecnie przez pszczelarzy z Polski i Litwy przy wsparciu EIP-AGRI oraz stowarzyszenia Slow Bee Movement.
Apimondia jako impuls do działania
Nie jeden wraca z Apimondii z notesem pełnym kontaktów, głową pełną pomysłów i sercem cięższym – bo świadomość, jak wiele jeszcze trzeba zrobić, by pszczoły były bezpieczne, by pasieki mogły funkcjonować w harmonii z krajobrazem, jest ogromna. Ale też wraca z nadzieją. Bo skoro tylu ludzi z różnych stron świata potrafi się spotkać i mówić jednym głosem – to znaczy, że warto dalej działać.
Więcej relacji i inspiracji dostępnych jest na:
- Forum Polskich Pszczelarzy
- Kanał YouTube Apimondii
- Pszczelarstwo w Europie Środkowej – Czechy, Słowacja, Polska
- Strona główna Apimondii
To głos ludzi, którzy traktują pszczoły jako integralną część życia i przyrody. Apimondia daje im przestrzeń, by ten głos był słyszalny – od lokalnych pasiek po globalne strategie ochrony zapylaczy.
Globalny głos pszczelarzy w debacie publicznej
Gdy wchodzimy na salę plenarną Światowego Kongresu Pszczelarskiego Apimondia i widzimy transparenty w różnych językach, delegacje z krajów oddalonych o tysiące kilometrów i tłumaczenia symultaniczne w słuchawkach – czujemy, że głos pszczelarzy nie jest już lokalny. Jest globalny. A ten głos coraz częściej wybrzmiewa nie tylko w murach kongresowych, ale i na forum politycznym, społecznym oraz ekologicznym. Na kongresie w Santiago słychać było między innymi wspólny apelu delegatów z Indonezji, Danii i Brazylii o zakaz glifosatu. Pszczelarze nie tylko produkują miód. Pszczelarze zabierają głos.
Pszczelarze jako rzecznicy przyrody i ochrony zapylaczy
To my, ludzie przy ulach, jesteśmy pierwszymi, którzy widzą symptomy zmian – gorszy rozwój czerwia, pustoszejące kwatery, spóźnione kwitnienie akacji. I to my coraz częściej jesteśmy głosem, który upomina się o krajobraz, bioróżnorodność i czyste powietrze. Gdy zaczęłam mówić o tym w mojej gminie, nikt mnie nie słuchał. Ale po publikacji wyników lokalnych badań pyłków w laboratorium w Puławach – zaczęli pytać. Apimondia uczy, jak argumentować naukowo, ale też z empatią.
Dlatego tak ważna jest współpraca z instytucjami międzynarodowymi. Apimondia angażuje się we wspólne działania z FAO, IPBES, Greenpeace i PAN Europe – tworząc raporty, petycje i strategie ochrony zapylaczy. Każdy podpisany dokument ma za sobą ludzi z pasiek – takich jak Ty i ja.
Wpływ pszczelarzy na politykę rolną i środowiskową
Dzięki Apimondii i organizacjom pokrewnym, takim jak BeeLife European Beekeeping Coordination, głos pszczelarzy coraz częściej słyszany jest w instytucjach Unii Europejskiej. W Polsce m.in. Polski Związek Pszczelarski oraz Koalicja na rzecz Zapylaczy uczestniczą w konsultacjach prawnych dotyczących pestycydów, ochrony ekosystemów i wspólnej polityki rolnej.
Na poziomie międzynarodowym, Światowy Dzień Pszczół obchodzony 20 maja, jest efektem współpracy Słowenii i ONZ – oraz owocem działań rzeczniczych pszczelarzy z wielu krajów. W 2023 roku manifest pszczelarek z Ameryki Południowej na forum ONZ stał się symbolicznym wezwaniem do sprawiedliwości społecznej w dostępie do ziemi i zasobów.
Społeczny wymiar pszczelarstwa
Pszczelarstwo to dziś także narzędzie edukacji, integracji i zmiany społecznej. W Niemczech organizacja Stadtbienen e.V. edukuje mieszkańców miast na temat roli pszczół i prowadzenia zrównoważonych pasiek miejskich. W Polsce podobne działania prowadzi Fundacja „Pszczoła Musi Żyć”, realizując projekt „Miód dla klimatu” oraz tworząc pasy miododajne w przestrzeni publicznej.
W USA projekt NYC Beekeeping prowadzi programy edukacyjne dla kobiet z dzielnic o ograniczonym dostępie do edukacji i pracy – wykorzystując pszczelarstwo jako formę rozwoju kompetencji i niezależności.
Pszczelarze w mediach i kulturze
Rośnie też obecność pszczelarzy w mediach i kulturze. Filmy dokumentalne, takie jak „More Than Honey” i „The Pollinators”, ukazują znaczenie pszczół i pracy pszczelarzy w kontekście globalnych kryzysów środowiskowych. W Polsce rosnącą popularnością cieszą się podcasty, np. „Pszczelarskie Rozmowy”, kanały YouTube (jak Bartnik Mazowiecki) oraz blogi tematyczne.
W przestrzeni anglojęzycznej warto śledzić serie podcastów „Hive Talkin’” i „Two Beekeepers Walk Into a Bar”, które ukazują perspektywę pszczelarzy z różnych regionów świata.
Apimondia jako platforma głosu pszczelarzy
Apimondia jest dziś nie tylko wydarzeniem, ale platformą wpływu – łączącą ludzi nauki, praktyki, polityki i edukacji. Dzięki niej głos pszczelarzy staje się słyszalny w instytucjach międzynarodowych, w mediach i w przestrzeni społecznej.
Kultura, tradycja i nowoczesność w jednym miejscu
Udział w Światowym Kongresie Pszczelarskim Apimondia to jak podróż przez czas i kontynenty – z jednej strony słuchasz wykładów o cyfrowych analizatorach miodu i sensorach w ulach, z drugiej – oglądasz bartników z Litwy, którzy ręcznie rzeźbią kłody bartne i opowiadają, jak uczyli się fachu od dziadków. To właśnie ta niezwykła mieszanka czyni kongres tak wyjątkowym: spotykają się tu przeszłość, teraźniejszość i przyszłość pszczelarstwa. I co ważne – spotykają się ludzie, dla których pszczoły to nie tylko zawód, ale część ich tożsamości.
Korzenie pszczelarstwa – tradycja, która przetrwała wieki
Na Apimondii w Stambule byli między innymi Gruzini, którzy pokazali tradycyjne ule z gliny i słomy oraz opowiadali o lokalnym święcie miodu obchodzonym w październiku w Kachetii. Obok nich – stoisko z Węgier, gdzie wystawiono kopię średniowiecznego stroju bartnika. Każda z tych prezentacji była jak opowieść z innej epoki i potwierdzenie, że pszczelarstwo to dziedzictwo kulturowe i forma niematerialnego dziedzictwa ludzkości.
W Polsce podobne doświadczenia można przeżyć w Muzeum Pszczelarstwa im. prof. Ryszarda Kosteckiego w Swarzędzu oraz w skansenie w Tokarni , gdzie organizowane są pokazy bartnicze i warsztaty z zakresu tradycyjnych metod gospodarowania pasieką.
Rzemiosło i nowoczesne technologie w pszczelarstwie
W Apimondii zachwyca to, jak często tradycyjne rzemiosło przenika się z najnowszymi technologiami. W Santiago prezentowano aplikacje mobilne do monitorowania zachowania rodzin pszczelich na podstawie sygnałów dźwiękowych i danych pogodowych. Jednocześnie pszczelarka z Uzbekistanu sprzedawała ręcznie haftowane kaptury ochronne, tworząc most między tradycją a rynkiem nowoczesnych produktów pszczelarskich.
W Polsce innowacje wdrażają m.in. Hiveguard, oferujący systemy monitorujące temperaturę, wilgotność i aktywność uli, oraz BeeTheBest, który rozwija kompleksowe narzędzia do zarządzania pasieką online i edukacji cyfrowej.
Tradycje kulinarne i kultura miodu
Wieczorne wydarzenia Apimondii to prawdziwe święto różnorodności kulinarnej – od degustacji miodów pitnych po regionalne potrawy z miodem. W Stambule prezentowano miód z czarnego kminku, a w Montrealu pokazywano fermentację miodów według tradycji rdzennych ludów Ameryki Północnej.
W Polsce kuchnia miodowa zyskuje na znaczeniu – sękacz podlaski, pierniki toruńskie, krówki z Włoszczowy czy nalewki miodowe z Podkarpacia to tylko część bogactwa regionalnego. Inspiracje kulinarne promują Slow Food Polska oraz Lokalne Smaki, prezentując miód jako element dziedzictwa kulinarnego.
Edukacja i międzypokoleniowa wymiana doświadczeń
W korytarzach kongresowych spotykają się pokolenia pszczelarzy – uczniowie szkół rolniczych, młodzież z miejskich pasiek edukacyjnych, doświadczeni mistrzowie pszczelarstwa. Apimondia rozwija programy edukacyjne i konkursy dla młodzieży poprzez inicjatywę Apimondia Youth, która promuje edukację pszczelarską na całym świecie.
W Polsce działalność edukacyjną prowadzą m.in. Fundacja Pszczelarium oraz program „Z Kujawskim pomagamy pszczołom” , wspierający zakładanie ogrodów przyjaznych zapylaczom.
Wspólnota wartości i tożsamości pszczelarzy
Podczas jednej z debat Apimondii uczestniczka z Iranu powiedziała: „Dla mnie pasieka to nie tylko praca. To miejsce, gdzie uczę się uważności i cierpliwości. To mój świat”. Te słowa przypominają, że pszczelarstwo to nie tylko zawód – to styl życia, kultura relacji z przyrodą, a dla wielu również misja.
Moja droga zaczęła się wśród uli w świętokrzyskim sadzie, a dziś prowadzi przez kongresy, publikacje, edukację i spotkania z ludźmi, którzy – choć mówią innymi językami – rozumieją się bez słów, bo łączy ich świat pszczół i wspólne wartości.
Najczęściej zadawane pytania – Apimondia: Światowy Kongres Pszczelarski
Czym jest Apimondia?
Apimondia to Światowy Kongres Pszczelarski organizowany co dwa lata przez Międzynarodową Federację Zrzeszeń Pszczelarskich. Łączy pszczelarzy, naukowców, organizacje i instytucje z całego świata w ramach wspólnych debat, wystaw i sesji edukacyjnych.
Kto może wziąć udział w Apimondii?
W Apimondii może uczestniczyć każdy: pszczelarze zawodowi i amatorzy, naukowcy, edukatorzy, wystawcy, uczniowie, a także osoby zainteresowane ochroną zapylaczy i produktami pszczelimi.
Jak wygląda proces rejestracji na kongres?
Rejestracja odbywa się online na stronie danej edycji kongresu. Zazwyczaj możliwa jest rejestracja indywidualna i grupowa. Szczegóły dla nadchodzącej edycji w Kopenhadze 2025 Czy na Apimondii są prezentowane nowe technologie?
Tak. Apimondia to jedno z najważniejszych miejsc prezentacji innowacji pszczelarskich – od sensorów uli po aplikacje mobilne. Przykłady: Hiveguard, BeeTheBest
Czy Apimondia wspiera młodych pszczelarzy?
Tak. Program Apimondia Youth promuje edukację pszczelarską i wspiera młodzież w rozwoju pasji i umiejętności. Organizowane są konkursy, warsztaty i wymiany międzynarodowe.
Czy wydarzenia Apimondii mają charakter międzynarodowy?
Zdecydowanie tak. Na każdej edycji goszczą delegacje z ponad 80 krajów. Oficjalne języki to angielski, francuski, hiszpański i rosyjski. Prowadzone są tłumaczenia symultaniczne.
Gdzie można przeczytać relacje z poprzednich kongresów?
Relacje dostępne są m.in. na stronie Apimondii, w czasopismach „Pszczelarz Polski” i „Pasieka” oraz na kanale YouTube.
Jakie są inne inicjatywy edukacyjne i społeczne związane z Apimondią?
Apimondia wspiera działania edukacyjne, ekologiczne i społeczne prowadzone przez lokalne organizacje. W Polsce m.in.:
- Fundacja Pszczelarium
- Kampania „Z Kujawskim pomagamy pszczołom”
Koalicja na rzecz Zapylaczy
Gdzie odbywały się wcześniejsze edycje Apimondii?
Apimondia gościła m.in. w Stambule, Montrealu, Kijowie, Melbourne, Bukareszcie i Santiago de Chile.
Czy można zgłosić wykład lub prezentację?
Tak. Apel o referaty naukowe (call for papers) ogłaszany jest przez organizatorów. Wymagane są streszczenia w języku angielskim. Szczegóły są publikowane na stronie danego kongresu.
Jakie są atrakcje towarzyszące kongresowi?
Targi produktów pszczelarskich, degustacje miodów z różnych krajów, koncerty, pokazy tańców regionalnych i wystawy etnograficzne – wszystko w atmosferze międzynarodowej wspólnoty.
Czy Apimondia wspiera politykę ochrony zapylaczy?
Tak. Apimondia współpracuje z FAO, ONZ, IPBES, PAN Europe i Greenpeace w zakresie tworzenia polityk ochrony pszczół i ograniczania stosowania pestycydów.
Więcej informacji: bee life, pan europe, greenpeace
Apimondia – wspólnota pszczelarzy, tradycji i przyszłości
Światowy Kongres Pszczelarski Apimondia to nie tylko wydarzenie branżowe – to święto ludzi, którzy kochają pszczoły. To miejsce, gdzie spotykają się pokolenia, tradycje, nowoczesność i lokalne kultury. To przestrzeń, w której pszczelarze z Polski mogą dzielić się swoimi doświadczeniami, ale też czerpać z dorobku pasiek z całego świata.
Apimondia pokazuje, że pszczelarstwo nie zna granic. To wspólna opowieść o trosce, ekologii, edukacji i smakach. I właśnie w tych smakach odnajduje się Świętokrzyski Miód Gryczany – produkt o wyjątkowym charakterze, który niesie w sobie dziedzictwo ziemi, rzemiosła i relacji z przyrodą.
Dziś, gdy świat coraz bardziej potrzebuje powrotu do równowagi, Apimondia przypomina, że pszczoły są symbolem harmonii. A miód – tym, co powstaje z cichej pracy, uważności i szacunku do natury.
Jeśli chcesz poczuć ten świat bliżej – sięgnij po słoik miodu, odwiedź pasiekę, zasiej roślinę miododajną. Nie musisz być pszczelarzem, by być częścią tej wspólnoty.
Bo historia Apimondii to także historia miejsc takich jak Świętokrzyskie. Gdzie pszczoły żyją w rytmie wzgórz, wiatrów i dzikiej gryki. Gdzie miód nie jest tylko produktem – jest opowieścią.
Agnieszka Pawlikowska
Autorką artykułu jest Agnieszka Pawlikowska Prezes Stowarzyszenia Pszczelarzy Ziemi Świętokrzyskiej, Prezes Stowarzyszenia Pszczelarzy Sandomierszczyzny, nauczycielka, społecznik, organizatorka Sandomierskiego Święta Miodu, absolwentka ZSR CKZ w Pszczelej Woli